Best Oil for Heart: આજકાલ રસોડામાં વપરાતા તેલને લઈને લોકોમાં ભારે મૂંઝવણ જોવા મળે છે. એક તરફ પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના પ્રભાવ અને આધુનિક સંશોધનોને કારણે ઓલિવ ઓઈલને હૃદયની સુખાકારી માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ સરસવનું તેલ સદીઓથી ભારતીય રસોઈનો એક પરંપરાગત અને અવિભાજ્ય હિસ્સો રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, સામાન્ય માણસ માટે એ સમજવું જરૂરી બની જાય છે કે કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર હેલ્થ એટલે કે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે આ બંનેમાંથી કયું તેલ વધુ ગુણકારી સાબિત થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, બંને તેલના પોતાના આગવા ફાયદા અને લાક્ષણિકતાઓ છે, જે માનવ શરીર પર જુદી જુદી રીતે અસર કરે છે.
ઓલિવ ઓઈલના સ્વાસ્થ્યવર્ધક ગુણો
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો ઓલિવ ઓઈલ ખાસ કરીને વર્જિન ઓલિવ ઓઈલ હૃદય માટે ખૂબ જ ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. આ તેલમાં મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે શરીરમાંથી હાનિકારક ‘બેડ કોલેસ્ટ્રોલ’ને ઓછું કરવામાં અને ફાયદાકારક ‘ગુડ કોલેસ્ટ્રોલ’ નું સ્તર વધારવામાં મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત, તેમાં રહેલા શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ અને પોલીફેનોલ્સ ધમનીઓમાં સોજો આવતા અટકાવે છે, જેનાથી હૃદય રોગ એટલે કે હાર્ટ એટેકનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
પરંપરાગત સરસવના તેલના ફાયદા
બીજી તરફ, ભારતીય ઉપખંડમાં સદીઓથી વપરાતું સરસવનું તેલ પણ પોષક તત્વોની બાબતમાં પાછળ નથી. કોલ્ડ-પ્રેસ્ડ એટલે કે કચ્ચી ઘાણીના સરસવના તેલમાં પણ મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટની સાથે ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડ્સ પૂરતા પ્રમાણમાં મળી આવે છે. ઓમેગા-૩ શરીરની આંતરિક સુજન એટલે કે સોજો ઓછો કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતીય વાનગીઓ રાંધવા માટે આ તેલ સ્વાદ અને સુગંધ બંને દ્રષ્ટિએ અનુકૂળ છે. તદુપરાંત, તે આર્થિક રીતે પણ સામાન્ય પરિવારો માટે ખૂબ જ કરકસરયુક્ત અને પરવડે તેવું છે.
હૃદય માટે કયું શ્રેષ્ઠ અને રાખવાની સાવચેતીઓ
જો વૈજ્ઞાનિક રિસર્ચના આધારે સરખામણી કરવામાં આવે તો હાર્ટ હેલ્થ માટે ઓલિવ ઓઈલને થોડું વધુ અસરકારક માનવામાં આવ્યું છે. જો કે, ભારતીય રસોઈ પદ્ધતિ અને ઊંચા તાપમાને થતા રાંધણકાર્ય માટે મર્યાદિત માત્રામાં શુદ્ધ સરસવનું તેલ પણ એટલું જ હિતવાહક છે. પરંતુ તેલ ગમે તે હોય, કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે. કોઈપણ તેલને વારંવાર ઉકાળવું કે ગરમ કરવું સ્વાસ્થ્ય માટે ઝેર સમાન બની શકે છે. ડીપ ફ્રાય કરેલો ખોરાક હૃદયની ધમનીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે. અંતે, માત્ર તેલ બદલવાથી હૃદય સ્વસ્થ નથી રહેતું, તેના માટે સંતુલિત આહાર, નિયમિત વ્યાયામ અને પૂરતી ઊંઘ લેવી એટલી જ જરૂરી છે.
