Iran Nuclear Deal: અમેરિકા (America) ના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ઈરાન (Iran) સાથેની ન્યૂક્લિયર ડીલને લઈને ફરી એકવાર મોટું નિવેદન આપીને વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, જો અમે ઈરાન સાથે કોઈ નવો કરાર કરીશું તો તે અમેરિકાના હિતોને સર્વોચ્ચ રાખીને કરવામાં આવેલો એક આદર્શ અને સાચો કરાર હશે. આ સાથે જ તેમણે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા (Barack Obama) ની જૂની નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઓબામાના સમયમાં થયેલી ન્યૂક્લિયર ડીલે ઈરાનને અઢળક રોકડ રકમ આપી અને તેના માટે પરમાણુ હથિયારો સુધી પહોંચવાનો રસ્તો સરળ બનાવી દીધો હતો, જેનાથી અમેરિકાને મોટું નુકસાન થયું હતું.
ઓબામાની ભૂલોનું પુનરાવર્તન નહીં થાય: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે મક્કમતાપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તેમની સરકાર ભૂતકાળની ઓબામા સરકાર જેવી મોટી ભૂલોનું પુનરાવર્તન બિલકુલ નહીં કરે. તેમની સરકારની પ્રાથમિકતા હંમેશા અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વૈશ્વિક સ્થિરતા જ રહેશે. આ સંભવિત ડીલની ટીકા કરનારા વિરોધીઓ પર નિશાન સાધતા તેમણે કહ્યું કે, જે લોકો હાલમાં આ પ્રક્રિયાની આલોચના કરી રહ્યા છે તેમની પાસે હજુ સુધી આખી બાબતની પૂરતી અને સાચી માહિતી નથી.
વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં, પણ ઉતાવળ નહીં
ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર એક પોસ્ટ દ્વારા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વૉશિંગ્ટન (Washington) અને તેહરાન (Tehran) વચ્ચે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને સમાપ્ત કરવા માટે શાંતિ કરારની વાટાઘાટો ઘણી હદ સુધી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. જો કે, તેમણે પોતાના વાર્તાકારોને આ બાબતે જરાય ઉતાવળ ન કરવા અને પૂરતો સમય લેવા સૂચના આપી છે. ટ્રમ્પના મતે, સમય હાલમાં અમેરિકાના પક્ષમાં છે, તેથી કોઈ પણ ચૂક વિના આ કરાર યોગ્ય રીતે થવો જરૂરી છે. જ્યાં સુધી સત્તાવાર રીતે કરાર પર હસ્તાક્ષર નહીં થાય, ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં અમેરિકી સેના દ્વારા કરવામાં આવેલી જહાજોની નાકાબંધી સંપૂર્ણપણે ચાલુ રહેશે.
પશ્ચિમ એશિયાના દેશોનો સહકાર અને અબ્રાહમ કરારનું આમંત્રણ
ટ્રમ્પે આ ડીલના સંદર્ભમાં પશ્ચિમ એશિયા (West Asia) ના અગ્રણી દેશો જેવા કે સાઉદી અરેબિયા (Saudi Arabia), સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), કતાર (Qatar), પાકિસ્તાન (Pakistan), તુર્કી (Turkiye), ઇજિપ્ત (Egypt), જોર્ડન (Jordan), બહેરીન (Bahrain) અને ઇઝરાયેલ (Israel) ના નેતાઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી છે અને તેમના સહકાર બદલ આભાર માન્યો છે. ટ્રમ્પે ઈરાનને પણ ‘અબ્રાહમ કરાર’ (Abraham Accords) માં જોડાવા માટે ખુલ્લું આમંત્રણ આપ્યું છે, જે ઇઝરાયેલ અને આરબ દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી, આર્થિક અને સુરક્ષા સંબંધો સ્થાપિત કરવા માટેનો ઐતિહાસિક કરાર છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાન સાથેના સંબંધો હવે વધુ વ્યાવસાયિક બની રહ્યા છે, પરંતુ ઈરાને સમજવું પડશે કે તે પરમાણુ બોમ્બ બનાવી કે ખરીદી શકશે નહીં.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલવાની આશા
એક મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકા અને ઈરાન સૈદ્ધાંતિક રીતે એક એવા કરાર પર સહમત થયા છે જેના અંતર્ગત ઈરાન પોતાના સંવર્ધિત યુરેનિયમ (Enriched Uranium) નો નિકાલ કરશે અને તેના બદલામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મહત્વના દરિયાઈ માર્ગને ફરીથી ખોલી દેવામાં આવશે. આ ડીલ હાલમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા (Supreme Leader of Iran) ની અંતિમ મંજૂરીને આધીન છે, જેમાં હજુ થોડા દિવસોનો સમય લાગી શકે છે.
