Onion Health Risks: ભારતીય રસોડામાં ડુંગળી (Onion) એક અનિવાર્ય શાકભાજી છે. ખાસ કરીને ઉનાળાની ઋતુમાં તેનું સેવન વધી જાય છે, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે તે લૂ (Heatstroke) લાગવાના જોખમને ઘટાડે છે. જોકે, ઘણીવાર ડુંગળી કાપતી વખતે કે તેના ફોતરા પર કાળા ડાઘા જોવા મળે છે. મોટાભાગના લોકો તેને સામાન્ય માટી સમજીને માત્ર પાણીથી ધોઈ નાખતા હોય છે, પરંતુ આ બેદરકારી ભારે પડી શકે છે.
શું છે આ કાળા ડાઘા?
ડુંગળી પર દેખાતા આ કાળા ડાઘા વાસ્તવમાં એક પ્રકારની ફૂગ (Fungus) છે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં ‘એસ્પરજિલસ નાઈજર’ (Aspergillus niger) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ફૂગ સામાન્ય રીતે જમીન (Soil) માં જોવા મળે છે. જ્યારે ડુંગળીની કાપણી કર્યા પછી તેને યોગ્ય રીતે સૂકવવામાં ન આવે અથવા તેને વધુ પડતા ભેજ (Moisture) વાળી જગ્યાએ રાખવામાં આવે ત્યારે આ ફૂગ ઝડપથી ફેલાય છે.
શરીરના કયા અંગોને કરી શકે છે ડેમેજ?
જો આ કાળી ફૂગના કણો કોઈક રીતે શરીરની અંદર જાય, તો તે અંગોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે:
1. ફેફસાં (Lungs): આ ફૂગના બીજકણ શ્વાસ દ્વારા ફેફસામાં જઈ શકે છે, જેનાથી ‘એસ્પરજિલોસિસ’ (Aspergillosis) નામની ગંભીર બીમારી થઈ શકે છે. આના કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ઉધરસ અને ફેફસામાં ગંભીર ચેપ (Infection) લાગવાનું જોખમ રહે છે.
2. કિડની (Kidney): કેટલાક તબીબી સંશોધનો મુજબ, જો લાંબા સમય સુધી આવી ફૂગવાળા ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન કરવામાં આવે, તો તેમાં રહેલા ઝેરી તત્વો એટલે કે ટોક્સિન્સ (Toxins) કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
3. એલર્જી અને અન્ય સમસ્યાઓ (Allergy): નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) ધરાવતા લોકોમાં આ ફૂગ ત્વચાની એલર્જી, આંખોમાં બળતરા અથવા સાઇનસ (Sinus) જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે.
શું સાવચેતી રાખવી?
નિષ્ણાતોના મતે, જો કાળા ડાઘા માત્ર ડુંગળીના બહારના ફોતરા પર જ હોય, તો તે પડને સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખવું જોઈએ અને ડુંગળીને બરાબર ઘસીને ધોઈ નાખવી જોઈએ. પરંતુ, જો આ કાળાશ ડુંગળીની અંદરની પરતો સુધી પહોંચી ગઈ હોય, તો તેનો બિલકુલ ઉપયોગ ન કરવો અને તેને તાત્કાલિક ફેંકી દેવી હિતાવહ છે. ખોરાકમાં સ્વચ્છતા જાળવવી એ જ સ્વાસ્થ્ય જાળવવાની પ્રથમ ચાવી છે.
