યુદ્ધ પૂરું થતાં જ ઘટી ગયા ગેસના ભાવ! જાણો હવે કેટલામાં મળશે સિલિન્ડર

LPG Cylinder Price Drop: ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ (Iran-US War) વિરામ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ખુલ્યા બાદ સરકારી તેલ અને ગેસ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (Oil and Gas Marketing Companies) દ્વારા બુધવાર, 1 જુલાઈના રોજ કોમર્શિયલ LPG (Commercial LPG) સિલિન્ડરની કિંમતમાં 183.5 રૂપિયા અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ના ભાવમાં પ્રતિ લીટર 5 રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. મિડલ ઈસ્ટ (Middle East) માં તણાવ દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે કિંમતો રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી, જે હવે યુદ્ધ અટકતાં ઘટવા લાગી છે.

કોમર્શિયલ ગેસ અને ATF બંને ડીરેગ્યુલેટેડ ફ્યુઅલ (Deregulated Fuel) છે, જેમના ભાવ દર મહિનાની પહેલી તારીખે ઈન્ટરનેશનલ બેન્ચમાર્ક (International Benchmark) ના આધારે નક્કી થાય છે. દિલ્હી (Delhi) માં 19 કિલોવાળો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર હવે 2,930 રૂપિયા, મુંબઈ (Mumbai) માં 2,884 રૂપિયા, કોલકાતા (Kolkata) માં 3,072 રૂપિયા અને ચેન્નઈ (Chennai) માં 3,099.5 રૂપિયા થયો છે. આ ઉપરાંત, 5 કિલોવાળો ફ્રી ટ્રેડ LPG (FTL) સિલિન્ડર પણ 13 રૂપિયા સસ્તો થઈને 808.5 રૂપિયા થયો છે.

ઘરેલું LPG સિલિન્ડરના ભાવ ક્યારે ઘટશે?
બીજી તરફ, 14.2 કિલોના ઘરેલું LPG (Domestic LPG) સિલિન્ડરના ભાવમાં હાલ કોઈ ફેરફાર કરાયો નથી અને તે 942 રૂપિયાની આસપાસ સ્થિર છે. વર્ષ 2026માં ઘરેલું સિલિન્ડરના ભાવમાં બે વાર (7 માર્ચના રોજ 60 રૂપિયા અને 7 જૂનના રોજ 29 રૂપિયા) મળીને કુલ 89 રૂપિયાનો વધારો ઝીંકાયો હતો. જોકે, કોમર્શિયલ ગેસના ભાવ ઘટતાં હવે ચાલુ જુલાઈ મહિનામાં જ ઘરેલું સિલિન્ડર સસ્તો થવાના 5 મજબૂત સંકેતો મળી રહ્યા છે:

1. યુદ્ધ વિરામ અને હોર્મુઝ રૂટ ખુલવો: હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ખુલતાની સાથે જ સમુદ્રમાં અટકેલા ગેસ અને તેલના જહાજોની અવરજવર શરૂ થઈ ગઈ છે. ભારત આ જ રૂટથી મોટો જથ્થો આયાત કરે છે. સપ્લાય ચેઈન (Supply Chain) પર દબાણ ઘટતાં ભારત સરકારે કોમર્શિયલ વપરાશ પરના નિયંત્રણો પણ હટાવી લીધા છે, જે ઘરેલું ગેસ સસ્તો થવાનો પ્રથમ સંકેત છે.
2. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં રાહત: કોમર્શિયલ ગેસના ભાવ ઘટવા તે વૈશ્વિક બજારમાં ઘટેલા દબાણ અને આયાત ખર્ચ (Import Cost) ના ઘટાડાને દર્શાવે છે. આ ટ્રેન્ડ ટૂંક સમયમાં ઘરેલું ગેસના ભાવ ઘટાડવા માટે પાયો તૈયાર કરશે.
3. અમેરિકાથી રેકોર્ડ બ્રેક આયાત: ભારતીય તેલ કંપનીઓ જેવી કે IOC, HPCL અને BPCL એ અમેરિકા (USA) સાથે વાર્ષિક 22 લાખ ટન ગેસ આયાતની ડીલ કરી છે. જૂન 2026માં અમેરિકાથી ભારતની આયાત 10 લાખ ટનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાનો અંદાજ છે, જેથી દેશમાં પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ રહેશે.
4. કતારથી સુરક્ષિત સપ્લાય: કતાર (Qatar) દ્વારા યુદ્ધ દરમિયાન પણ ભારત માટે ઉર્જા પુરવઠો ચાલુ રખાયો હતો અને ગુજરાત (Gujarat) ના કંડલા (Kandla) તથા મુંદ્રા (Mundra) બંદરો સુધી જહાજો પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા. હવે હોર્મુઝ રૂટ સરળ થતાં આયાત ખર્ચ અને જોખમ બંને ઘટશે.
5. ઇલેક્ટ્રિક કુકિંગ તરફ વધતો ઝુકાવ: ભારતમાં ઇન્ડક્શન અને એરફ્રાયર જેવા ઇલેક્ટ્રિક સાધનોનો વપરાશ વધ્યો છે. દેશના આશરે 5% પરિવારો એટલે કે 1.5 થી 1.6 કરોડ કુટુંબો હવે ઇલેક્ટ્રિક કુકિંગ (Electric Cooking) નો ઉપયોગ કરે છે. આનાથી LPG પરની નિર્ભરતા ઘટી છે અને સરકારી સ્ટોક પર દબાણ ઓછું થતાં ભાવ ઘટવાની પૂરી સંભાવના છે.