Gujarat Leads in Green Tech: કેન્દ્ર સરકારની મહારત્ન કંપની ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ONGC) દ્વારા વાતાવરણમાં વધતા કાર્બન ઉત્સર્જનને ડામવા માટે એક ક્રાંતિકારી પહેલ કરવામાં આવી છે. દેશમાં સૌપ્રથમવાર ગુજરાતના ભરૂચ નજીક આવેલા ગંધાર ઓઈલ ફિલ્ડમાં ખાલી થઈ રહેલા તેલના કૂવાઓમાં કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ($CO_2$) સ્ટોર કરવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.
પાયલોટ પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિગતો
ભારત સરકારના વર્ષ 2070 સુધીમાં ‘નેટ ઝીરો’ કાર્બન ઉત્સર્જનના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે આ પ્રોજેક્ટ મહત્વનું પાસું સાબિત થશે. નિષ્ણાતોના મતે આ પ્રોજેક્ટના મુખ્ય અંશો નીચે મુજબ છે:
કાર્બન ઈન્જેક્શન: ગંધાર ઓઈલ ફિલ્ડના ત્યજી દેવાયેલા બે કૂવાઓમાં દરરોજ 100 ટન કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ધરતીના પેટાળમાં દાખલ કરવામાં આવશે.
સોર્સ: આ ગેસ નજીકમાં આવેલા દહેજના ઉદ્યોગો અને ONGCના હજીરા પ્લાન્ટમાંથી મેળવવામાં આવશે.
ટેકનિક: અન્ડરગ્રાઉન્ડ ઈન્જેક્શન ટેકનિક દ્વારા ગેસને હાઈડ્રોકાર્બનના ભંડારમાં ઉતારવામાં આવશે.
CCUS ટેકનોલોજી અને ડ્યુઅલ બેનિફિટ
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર પ્રદૂષણ ઘટાડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. આને CCUS (Carbon Capture, Utilization, and Storage) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.કાર્બન ડાયોક્સાઈડને ધરતીના પેટાળમાં ઉતારવાથી દબાણ વધશે, જેના કારણે કૂવામાં બાકી રહેલું ક્રૂડ ઓઈલ સપાટી પર લાવવામાં મદદ મળી શકે છે કે કેમ, તેની પણ ચકાસણી કરવામાં આવશે. – ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો
ગંધાર ઓઈલ ફિલ્ડ જ કેમ?
જાણકારોનું કહેવું છે કે ગંધાર ઓઈલ ફિલ્ડની ભૌગોલિક સ્થિતિ કાર્બન સંગ્રહ માટે આદર્શ છે. અગાઉ ONGC એ વડોદરા સ્થિત ગુજરાત રિફાઈનરીમાંથી $CO_2$ મેળવીને પ્રાયોગિક ધોરણે સફળતા મેળવી હતી. હવે દહેજના ઉદ્યોગો સાથે મળીને આ પ્રોજેક્ટને મોટા પાયે અમલી બનાવવામાં આવશે.આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ગુજરાત ગ્રીન એનર્જી અને કાર્બન મેનેજમેન્ટ ક્ષેત્રે દેશનું મોખરેનું રાજ્ય બનશે અને ઉદ્યોગોના ઝેરી વાયુઓને હવામાં ભળતા અટકાવી શકાશે.
