Europe Heatwave: સમગ્ર યુરોપ (Europe) હાલમાં અભૂતપૂર્વ અને ભીષણ ગરમીની ચપેટમાં આવી ગયું છે. ફ્રાન્સ (France)ની જાહેર સ્વાસ્થ્ય એજન્સીએ તાજેતરમાં જ 1000થી વધુ વધારાના મૃત્યુની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે, જેના કારણે આ ગંભીર હીટવેવ (Heatwave)માં કુલ મૃત્યુઆંક 1300થી પણ પાર પહોંચી જવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ગત 20 જૂનથી શરૂ થયેલી આ પ્રચંડ ગરમી અત્યાર સુધીના ઇતિહાસની સૌથી ઘાતક અને ખતરનાક સાબિત થઈ રહી છે. યુરોપના અનેક દેશોમાં તાપમાનનો પારો 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરી ગયો છે, જેના કારણે સામાન્ય જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે. આ આકરા હવામાનની સૌથી ગંભીર અસર વયોવૃદ્ધ વડીલો, બાળકો અને શારીરિક રીતે નબળા લોકો પર જોવા મળી રહી છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે આ આપત્તિજનક સ્થિતિ પાછળ વૈશ્વિક જલવાયુ પરિવર્તન (Climate Change) મુખ્ય જવાબદાર પરિબળ છે.
રાત્રિના તાપમાનમાં વધારો અને વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનની ચેતવણી
આ હીટવેવની સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે રાત્રિના સમયે પણ તાપમાન એટલું ઊંચું રહે છે કે માનવ શરીરને કુદરતી રીતે ઠંડક કે આરામ મળવો મુશ્કેલ બની ગયો છે. ફ્રાન્સની હેલ્થ એજન્સીએ ભારે આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે નર્સિંગ હોમ્સ (Nursing Homes) અને ઘરોમાં થયેલા મોતના તમામ આંકડા આવવાના બાકી હોવાથી મૃત્યુઆંક હજુ પણ વધી શકે છે. બીજી તરફ, વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (World Health Organization – WHO) ના પ્રમુખ ટેડ્રોસ એડનોમ ઘેબ્રેયેસસ (Tedros Adhanom Ghebreyesus) એ જણાવ્યું છે કે હાલમાં આશરે 15 કરોડથી વધુ લોકો આ ભીષણ ગરમીનો સામનો કરી રહ્યા છે. સેંકડો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, શાળાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી છે અને પાવર ગ્રીડ (Power Grid) ફેઈલ થઈ રહ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે ‘એક પેઢીમાં એક જ વાર’ આવતી આવી હીટવેવ હવે જલવાયુ પરિવર્તનને કારણે દર વર્ષે નિયમિત ઘટના બની રહી છે.
આંતરમાળખાકીય નબળાઈ અને વીજળી-પરિવહન સંકટ
યુરોપના મોટાભાગના ઘરો, સત્તાવાર કાર્યાલયો અને શાળાઓ આવી અતિશય ગરમીનો સામનો કરવા માટે સક્ષમ નથી. અહીંની જૂની પરંપરાગત ઇમારતોમાં એર કંડિશનિંગ (Air Conditioning) ની સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી, જે આ આફતને બમણી કરે છે. જર્મની (Germany), પોલેન્ડ (Poland), ચેક રિપબ્લિક (Czech Republic) અને ઓસ્ટ્રિયા (Austria) માં ગરમીના તમામ જૂના રેકોર્ડ તૂટી ગયા છે. જર્મનીમાં રેલવે સેવાઓ પ્રભાવિત થઈ છે અને લીપઝિગ (Leipzig) માં ટ્રેમ સેવાઓ સ્થગિત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત નદીઓ સુકાઈ જવાને કારણે હંગેરી (Hungary) ના પાક્સ પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ (Paks Nuclear Power Plant) ની કાર્યક્ષમતા ડેન્યુબ નદી (Danube River) ના ગરમ પાણીને લીધે ઘટાડવી પડી છે. ઇટાલી (Italy) માં પો નદી (Po River) નું જળસ્તર ઘટતા દરિયાઈ પાણી 18 કિમી અંદર ઘૂસી ગયું છે, જે કૃષિ માટે મોટો ખતરો છે. પરિવહન, વીજળી અને સમગ્ર અર્થતંત્ર પર આ ગરમીની વ્યાપક નકારાત્મક અસરો પડી રહી છે.
ભવિષ્યની રાહત અને જલવાયુ પરિવર્તનનો પડકાર
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમી યુરોપમાં આ અઠવાડિયે ઠંડી હવાઓ આવવાની અને આંધી-તુફાન સાથે વરસાદ પડવાની સંભાવના હોવાથી ગરમીથી થોડી રાહત મળી શકે છે. જો કે, ફ્રાન્સના સ્વાસ્થ્ય મંત્રી સ્ટેફની રિસ્ટ (Stephanie Rist) એ ચેતવણી આપી છે કે ગરમીનો પ્રભાવ હવામાન ઠંડું થયા પછી પણ આગામી 10 દિવસ સુધી શરીર પર રહી શકે છે, જેથી હોસ્પિટલો પર દબાણ ચાલુ રહેશે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે માનવીય પ્રવૃત્તિઓથી ઉત્સર્જિત થતા ગ્રીનહાઉસ ગેસ (Greenhouse Gases) અને શહેરોમાં વધતા ક્રોંકિટના બાંધકામે યુરોપને ગરમ ભઠ્ઠી બનાવી દીધું છે. ગ્લોબલ વૉર્મિંગ (Global Warming) પર તાત્કાલિક કાબૂ મેળવવો અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવું એ જ આ વૈશ્વિક સંકટનો એકમાત્ર કાયમી ઉકેલ છે.
