Jantar Mantar Protest: દિલ્હીના ઐતિહાસિક જંતર-મંતર (Jantar Mantar, Delhi) ખાતે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (Cockroach Janata Party – CJP) દ્વારા આયોજિત વિરોધ પ્રદર્શન મંગળવારે 11મા દિવસમાં પ્રવેશ્યું છે. નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (NEET) સહિતની શૈક્ષણિક પરીક્ષા પ્રણાલીઓમાં કથિત ગેરરીતિઓ અને પેપર લીક (Paper Leak) વિરુદ્ધ શરૂ થયેલું આ આંદોલન હવે સરકાર સામે ઉત્તરદાયિત્વની માંગ સાથે એક મોટા લોકતાંત્રિક આંદોલનનું સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યું છે. આ વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શન વચ્ચે જાણીતા સામાજિક કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુક (Sonam Wangchuk)ની બગડતી તબિયતને લઈને આયોજકો અને સમર્થકોમાં ભારે ચિંતા વ્યાપી ગઈ છે. શૈક્ષણિક ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે સેંકડો યુવાનો દેશના પાટનગરમાં એકત્રિત થયા છે.
સોનમ વાંગચુકની ભૂખ હડતાળ અને આરોગ્યની સ્થિતિ
પ્રદર્શનકારીઓની માંગણીઓના સમર્થનમાં અચોક્કસ મુદતના ઉપવાસ પર ઉતરેલા પર્યાવરણવાદી અને કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુક (Sonam Wangchuk)ની ભૂખ હડતાળનો આજે ત્રીજો દિવસ છે. સંગઠન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર હેલ્થ અપડેટ અનુસાર, કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે અન્નનો ત્યાગ કરવાના કારણે તેમનું બ્લડ શુગર લેવલ (Blood Sugar Level) ઘટીને 66 સુધી પહોંચી ગયું છે, જે સામાન્ય મર્યાદા કરતાં ઘણું ઓછું છે. તબીબી તપાસમાં તેમનું બ્લડ પ્રેશર 117/60, ઓક્સિજન સેચ્યુરેશન 96 ટકા અને પલ્સ રેટ 92 નોંધાયો છે. તેમની તપાસ કરી રહેલા તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હીની આ ભીષણ ગરમીમાં અન્ન વિના રહેવું સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. સીજેપીના પ્રવક્તા આશુતોષ રાંકા (Ashutosh Ranka)એ આ પરિસ્થિતિને ગંભીર ગણાવતા ચેતવણી આપી છે કે જો સોનમ વાંગચુકના સ્વાસ્થ્યને કોઈ નુકસાન થશે તો તેના માટે કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન (Dharmendra Pradhan) સીધા જવાબદાર રહેશે.
રાજકીય નિવેદનબાજી અને ભાજપ પ્રમુખનો વિરોધ
આ આંદોલન દરમિયાન ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના પ્રદેશ અધ્યક્ષ નીતિન નવીન (Nitin Nabin) દ્વારા આપવામાં આવેલા એક નિવેદનથી વિવાદ વકર્યો છે. નીતિન નવીને પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ અને કાર્યકર્તાઓની સરખામણી ‘વાયરસ’ સાથે કરી હતી. આ ભાષા સામે આક્રોશ વ્યક્ત કરતા સીજેપી (CJP)ના સ્થાપક અભિજીત દિપકે (Abhijit Dipke) આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે અગાઉ શિક્ષણ મંત્રીએ આંદોલનકારીઓને ‘આતંકવાદી’ કહ્યા હતા અને હવે સત્તાધારી પક્ષના પ્રમુખ તેમની સરખામણી વાયરસ સાથે કરી રહ્યા છે. અભિજીત દિપકે સત્તાપક્ષને પડકાર ફેંકતા કહ્યું, “અમે કોઈ વાયરસ નથી, પરંતુ અમે શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન તમારી આ ભ્રષ્ટ વ્યવસ્થાના વાયરસ સામેની એન્ટી-વાયરસ એટલે કે ‘વેક્સિન’ છીએ.”
પરીક્ષા પ્રણાલીમાં નિષ્ફળતા અને પેપર લીકના આક્ષેપો
પોતાના સંબોધનમાં અભિજીત દિપકે રાજસ્થાન પેરામેડિકલ કાઉન્સ (Rajasthan Paramedical Council)ની પરીક્ષાના પેપર લીક મામલાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે દેશની શૈક્ષણિક પરીક્ષા પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે. રાજસ્થાનના પાટનગર જયપુર (Jaipur)ની એક ખાનગી કોલેજમાંથી પેપર લીક થયું હોવાનો દાવો કરતા તેમણે ઉમેર્યું કે આ લડત માત્ર નીટ (NEET) પૂરતી સીમિત નથી. જો આજે નાગરિકો અવાજ નહીં ઉઠાવે, તો આવતીકાલે કોઈપણ પરીક્ષાનું પેપર લીક થઈ શકે છે અને યુવાનોની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. તેમણે વાલીઓને અપીલ કરી હતી કે તેઓ ડરના કારણે પોતાના બાળકોને આ ન્યાયિક આંદોલનમાં જોડાતા અટકાવે નહીં.
જંતર-મંતર પર પોલીસના પ્રતિબંધો અને અટકાયત
આંદોલન સ્થળ પર દિલ્હી પોલીસ (Delhi Police) દ્વારા કરવામાં આવેલા ચુસ્ત બંદોબસ્ત અને કડક પાબંદીઓ સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. અભિજીત દિપકે આક્ષેપ કર્યો છે કે ખેડૂત નેતાઓ અને વિદ્યાર્થી કાર્યકર્તાઓને જંતર-મંતર આવતા અટકાવવા માટે ઘણા નેતાઓને નજરકેદ (House Arrest) કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે સવાલ કર્યો કે પેપર લીક કરનારા ગુનેગારો મુક્ત રીતે ફરી રહ્યા છે, જ્યારે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરનારાઓ પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવી રહ્યા છે. ઓળખપત્ર વિના સામાન્ય નાગરિકોને જંતર-મંતર ન જવા દેવાના વહીવટી તંત્રના નિર્ણયની ટીકા કરતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ગમે તેટલી પાબંદીઓ આવે, આ આંદોલન ન્યાયની પ્રાપ્તિ સુધી અટકશે નહીં.
