કચ્છ પર મંડરાયું અછતનું સંકટ: ઘાસચારો ખૂટ્યો, પશુપાલકો ચિંતિત

Kutch Rain Deficit: કચ્છ (Kutch) જિલ્લામાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસાની સીઝનમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોની ચિંતામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. વાવણી લાયક વરસાદ થયા બાદ લાંબા સમયથી મેઘરાજાએ વિરામ લેતા વાવેતર કરેલા પાક પર ગંભીર અસર થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. મોંઘા બિયારણ અને ખાતર લાવીને ખેડૂતોએ કરેલી મહેનત હવે પાણી વિના એળે જાય તેવી સ્થિતિ નિર્માણ થઈ છે. જો આગામી દિવસોમાં તુરંત જ વરસાદ નહીં પડે તો ખેતીનો પાક સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ જઈ શકે છે.

ભુજના નોખાણીયા ગામે વાસ્તવિક સ્થિતિ: પશુપાલકો અને ખેડૂતો પરેશાન
કચ્છ જિલ્લામાં સર્જાયેલી પાણીની કટોકટીની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ જાણવા માટે ‘ગુજરાત ફર્સ્ટ ન્યૂઝ’ (Gujarat First News)ની ટીમે ભુજ (Bhuj) તાલુકાના નોખાણીયા (Nokhaniya) ગામની ગ્રાઉન્ડ ઝીરો મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન સ્થાનિક ખેડૂતો અને પશુપાલકોએ પોતાની વ્યથા વ્યક્ત કરી હતી. ગ્રામજનોના જણાવ્યા અનુસાર, ગામના બોરવેલના પાણી તળિયે બેસી ગયા છે અને જે પાણી ઉપલબ્ધ છે તે અત્યંત ખારું હોવાથી ખેતી માટે બિલકુલ લાયક નથી. ખારા પાણીના કારણે પાક બળી રહ્યો છે.

રુદ્રમાતા ડેમ તળિયાઝાટક: નર્મદાના પાણીની ઉગ્ર માંગ
આ વિસ્તાર માટે જીવાદોરી સમાન ગણાતો રુદ્રમાતા ડેમ (Rudramata Dam) હાલમાં તળિયાઝાટક એટલે કે સંપૂર્ણ ખાલી ભમ છે. ડેમમાં પાણી ન હોવાના કારણે આજુબાજુના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સિંચાઈ માટે પાણીનો ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો થયો છે. આ વિકટ પરિસ્થિતિને જોતા સ્થાનિક ખેડૂતો દ્વારા રુદ્રમાતા ડેમમાં તાત્કાલિક ધોરણે નર્મદા કેનાલ (Narmada Canal)નું પાણી છોડવામાં આવે તેવી ઉગ્ર માંગ કરવામાં આવી રહી છે, જેથી સુકાઈ રહેલા પાકને બચાવી શકાય.

પશુધન સંકટમાં: લીલા ઘાસચારાની ભારે અછત
વરસાદના અભાવે માત્ર ખેતી જ નહીં, પરંતુ માલધારીઓ અને પશુપાલકો પર પણ મોટી આફત આવી પડી છે. સીમમાં ઘાસ ઉગ્યું ન હોવાથી પશુઓ માટે લીલા ઘાસચારાની ગંભીર અછત સર્જાઈ છે. પશુઓને બચાવવા માટે પશુપાલકોએ મોંઘા ભાવનો ઘાસચારો ખરીદવો પડી રહ્યો છે, જેના કારણે તેમનું આર્થિક બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે. ખેડૂતો અને પશુપાલકો હવે સરકાર (Government) તરફથી તાત્કાલિક આર્થિક રાહત અને સસ્તા દરે ઘાસચારાની સહાય મળે તેવી આશા રાખીને બેઠા છે.

અર્ધઅછતની ભીતિ: કચ્છ પર દુષ્કાળના ડાકલા
જો આગામી થોડા દિવસોમાં કુદરત મહેરબાન નહીં થાય અને વરસાદ નહીં પડે તો કચ્છ જિલ્લામાં અર્ધઅછત (Semi-scarcity) જેવી સ્થિતિ વધુ ગંભીર બનવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. પાણી અને ઘાસચારાની તંગીના કારણે આગામી સમયમાં હિજરત જેવી સ્થિતિ પણ સર્જાઈ શકે છે. સરકારે આ બાબતે વહેલી તકે સર્વે કરાવીને આપત્તિજનક પગલાં ભરવા જરૂરી બન્યા છે.